Nerkowce, które przechodzą przez kobiece dłonie
Zanim nerkowce trafią do Ciebie, wymagają mnóstwa pracy. Dużą jej część w kenijskim Kwale wykonują kobiety. Dbają o drzewa, uprawiają inne rośliny i opiekują się zwierzętami. Do tego prowadzą dom i wychowują dzieci. Jedna z rolniczek opisała to w rozmowie dla Fundacji Integra tymi słowami:
„Mężczyźni odgrywają swoją rolę, ale większość ciężaru niosą kobiety.”
W lokalnym zakładzie przetwórczym kobiety stanowią 75% załogi. Pracują jako operatorki i obsługują wózki widłowe. Inne zajmują się danymi o plantatorach i ich zbiorach, żeby rozliczenia za skup i płatności zawsze się zgadzały.
Poznaj Margaret, Cecilię i Cynthię. Margaret oprócz pracy w gospodarstwie prowadzi lokalną grupę kobiet. Cecilia chce stopniowo wymieniać stare drzewa nerkowca na nowe, żeby zbierać więcej. Cynthia natomiast sprawdza przy komputerze informacje od plantatorów. To trzy różne historie, które łączą orzechy nerkowca i praca, której w paczce orzechów na pierwszy rzut oka nie zobaczysz.
Margaret: Farma, rodzina i przyszłość dzieci
Margaret już trochę znasz z naszych opowieści. Jest żoną Muera, którego rodzinę przedstawiliśmy w pierwszej części serii Nerkowce z Kenii. Sama zajmuje się rolnictwem i razem z rodziną dba o ziemię, która ich żywi.
Na jej farmie rośnie dziś osiem starych drzew nerkowca. Zbiory są niewielkie, a nerkowce stanowią około 5–10% dochodów z gospodarstwa. Dlatego Margaret uprawia też inne rośliny i hoduje zwierzęta. Dzięki temu utrzymanie rodziny opiera się na kilku źródłach.
Oprócz codziennych obowiązków myśli też o tym, co czeka jej dzieci. Wszystkie chodzą do szkoły, a ich wykształcenie jest dla niej kluczowe. Chce, aby znalazły dobrą pracę i może zdobyły doświadczenie również za granicą.
Margaret dzieli się swoimi doświadczeniami w uprawie nerkowców z innymi kobietami. Prowadzi lokalną grupę kobiecą, w której wspólnie rozwiązują problemy związane z gospodarowaniem i życiem rodzinnym. Jej praca trwa więc także poza własną farmą.
💡 Czym różnią się poszczególne rodzaje nerkowców i które wybrać? Nasz przewodnik zakupowy po orzechach nerkowca Ci doradzi.
Kiedy kobiety wspierają się nawzajem
Raz w tygodniu Margaret spotyka się z grupą około 70 kobiet. Dzielą się doświadczeniami, omawiają problemy i wspólnie szukają rozwiązań. Niektóre z nich uprawiają nerkowce, inne wnoszą doświadczenie z pozostałych prac w gospodarstwie. Same decydują o tym, jak grupa będzie działać, i wybierają swoją przewodniczącą.
Ważnym wsparciem dla kobiet w społecznościach są również grupy oszczędnościowo-pożyczkowe VSLA. Skrót pochodzi od angielskiej nazwy Village Savings and Loans Associations. Zasada jest prosta: członkinie wspólnie oszczędzają i mogą pożyczać pieniądze ze wspólnego funduszu. Pożyczkę zwracają z odsetkami, więc pieniądze mogą stopniowo służyć kolejnym członkiniom.
Co taka pomoc oznacza w codziennym życiu? Jedna z rolniczek opowiedziała, że dzięki grupie może pożyczyć pieniądze na przykład na opłaty szkolne dla dzieci.
Na spotkaniach nie chodzi tylko o pieniądze. Kobiety dzielą się pomysłami na biznes i informacjami o tym, gdzie szukać wsparcia. Gdy jedna z nich dowie się o nowych sadzonkach nerkowca, od razu daje znać innym. Dzięki temu więcej farmerek ma szansę na odnowienie swojego sadu.
Cecilia: Stare drzewa i nadzieja na nowe zbiory
Cecilia również gospodaruje w regionie Kwale. Uprawia nerkowce i zajmuje się ich sprzedażą, ale rodzinę utrzymuje też dzięki innym uprawom. Na jej farmie rosną drzewa mango, warzywa i cytrusy, nie brakuje też zwierząt hodowlanych. Nerkowce stanowią mniejszą, ale potrzebną część dochodów.
Planowanie utrudniają jej wahające się ceny skupu. Kiedy nie wie, ile otrzyma za zbiory, trudno jej zdecydować o inwestycjach w gospodarstwo. Drzewa nerkowca dodatkowo się starzeją i dają coraz mniejsze plony.
Cecilia chciałaby zbierać więcej. Dlatego potrzebuje nowych, wysokiej jakości sadzonek, którymi stopniowo odnowi sad. Ważne jest jednak również to, kiedy je posadzi. W czasie suszy trudno zapewnić młodym drzewkom wystarczającą ilość wody.
Równie ważna jest dla niej wiedza praktyczna: jak dbać o nowe drzewka i chronić je przed szkodnikami oraz chorobami. Właśnie w tych obszarach przydałyby się jej szkolenia, które pomogą jej lepiej dbać o sad.
Cecilia i jej mąż mają siedmioro dzieci, pięć córek i dwóch synów. Dochody z uprawy orzechów pomagają im opłacić szkołę. Za pragnieniem większych zbiorów kryją się konkretne wydatki na rodzinę i przyszłość dzieci.
💡 Ciekawi Cię, na czym rosną nerkowce i jak wyglądają ich zbiory? Przeczytaj, skąd pochodzą nerkowce i jak się je uprawia.
Współpraca, która otwiera nowe możliwości
Cecilia jest również członkinią lokalnej grupy kobiecej. Z innymi rolniczkami dzieli się doświadczeniami i chce, aby o ich pracy dowiedzieli się również ludzie w Europie. Aby oprócz smaku nerkowców poznali także ich pochodzenie i historie plantatorów.
„Na naszej farmie uprawiamy nerkowce bez chemicznych oprysków. Wierzę, że nasza produkcja ma potencjał, by zainteresować klientów również poza granicami naszego regionu.”
Z rolniczkami współpracuje również Brenda, ekspertka ds. jakości i mentorka w projekcie Fundacji Integra. Wspiera plantatorki oraz kobiety, które kierują grupami rolniczymi. Interesuje się ich doświadczeniami i problemami, z którymi mierzą się w swojej pracy.
Cecilia ma nadzieję, że większe zbiory i pewny zbyt pomogą jej rodzinie również w kolejnych latach. Potrzebuje do tego nowych sadzonek, wiedzy i współpracy z ludźmi, którzy pomogą jej rozwinąć gospodarstwo.
Cynthia: Historia każdych zbiorów
Narzędziem pracy Cynthii jest komputer. Sprawdza w nim dane o rolnikach i ich zbiorach. Ta mniej widoczna praca to także ważny etap drogi nerkowców od plantatorów do klientów.
Wszystko zaczyna się bezpośrednio w terenie. Pracownicy rejestrują rolników i zbierają potrzebne informacje. Cynthia sprawdza potem, czy dane są poprawne i kompletne – od imion i nazwisk przez lokalizację aż po dane kontaktowe. Przy kontroli może wykorzystać również zdjęcia.
Gdy coś się nie zgadza, zwraca wpis do weryfikacji. Pracownik terenowy ponownie kontaktuje się z rolnikiem i uzupełnia lub poprawia informacje. Dopiero wtedy dane wracają do systemu do dalszego przetwarzania.
Po ewidencji przychodzi czas na informacje o zbiorach i przygotowanie dokumentów do płatności. Zajmuje się nimi dział księgowości. Cynthia pomaga w ten sposób połączyć pracę ludzi na farmach z administracją skupu. Za każdym wpisem stoi konkretny plantator i plony, o które dbał.
Artykuł powstał na podstawie materiałów i wywiadów, które wraz ze zdjęciami udostępniła nam Fundacja Integra.
Autor artykułu
